Muhasebe
Cari Hesap Mutabakatı Nasıl Yapılır?
Cari hesap mutabakatının amacı, işletmeler için önemi ve düzenli mutabakat sürecinin temel adımları.
Bu rehberden çıkarılacaklar
- Mutabakat yalnızca bakiye onayı değil, farkın kaynağını ve sorumlusunu belirleme kontrolüdür.
- Fatura, ödeme, iade, kur farkı ve mahsup işlemleri ayrı neden kodlarıyla izlenmelidir.
- Müşteri ve tedarikçi mutabakatı dönem kapanışından önce tamamlanmalıdır.
- Çözülemeyen farklar yaşlandırma ve nakit akışı raporlarını doğrudan bozar.
- Mutabakat yalnızca bakiye teyidi değil, faturadan ödemeye kadar işlem zinciri kontrolüdür.
- Farklar yaşlandırılmalı, sahibi atanmalı ve çözülmeden dönem kapanışı tamamlanmamalıdır.
Önemli bilgilendirme
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; mali, hukuki veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Uygulama; faaliyet konusu, şirket yapısı, kişisel durum ve güncel mevzuata göre değişebilir.
Kapsam ve kesim tarihini tanımlayın
Şirketi, karşı tarafı, para birimini, tarih ve hesapları belirleyin. Mutabakat raporu alınmadan önce ilgili dönem kayıtlarını dondurun veya kullanılan rapor sürümünü belgeleyin.
Yalnız bakiyeyi değil işlemi karşılaştırın
- Fatura ve iade/iskonto belgeleri
- Banka ödemesi ve valör tarihi
- Ürün iadesi, kampanya ve platform kesintileri
- Kur farkı ve stopaj
- Müşteri–tedarikçi bakiyeleri arasında mahsup
Her farka neden kodu verin
Zamanlama, eksik fatura, mükerrer kayıt, kapatılmamış ödeme, kur, ihtilaf veya ana veri hatası gibi kodlar kullanın. Her farka sorumlu ve hedef tarih atayın.
Dönem kapanışını koruyun
Yüksek tutarlı, eski ve olağandışı bakiyeleri önceliklendirin. Anlaşılan son bakiyeyi muhasebe defteriyle eşleştirin ve teyit kanıtını saklayın.
Çözülemeyen alacaklar için karşılık, hukuki takip veya silme prosedürünü değerlendirin.
Süreci ölçün
- Mutabık olunan önemli bakiyelerin oranı
- Açık farkların sayısı ve tutarı
- Ortalama çözüm süresi
- Tekrarlayan nedenler ve kaynak sistem
Örnek mutabakat farkı nasıl çözülür?
Satıcı ekstresinde 450.000 TL alacak, şirket kayıtlarında 390.000 TL borç görünüyorsa doğrudan 60.000 TL fark kaydı atılmamalıdır. Faturalar, iadeler, ödeme tarihleri, kur farkları ve mahsuplar belge numarasıyla karşılaştırılır. Farkın satıcının kaydettiği ancak şirkete ulaşmayan faturadan mı, iki kez işlenen ödemeden mi kaynaklandığı bulunur.
Çözüm kaydı ancak ekonomik olay ve belge doğrulandıktan sonra yapılmalıdır. Mutabakat formu; başlangıç bakiyesi, dönem hareketleri, kapanış bakiyesi, tespit edilen fark, sorumlu ve kapanış tarihini göstermelidir. Böylece aynı fark sonraki ay tekrar taşınmaz.
Aylık mutabakat çalışma sırası
- Cari kartları vergi kimlik numarası ve tekil müşteri/tedarikçi koduyla temizleyin.
- Açılış bakiyesi, fatura, iade, ödeme, mahsup ve kur farklarını ayrı hareket türlerinde çıkarın.
- Karşı taraf ekstresiyle belge numarası ve tarih bazında otomatik eşleştirme yapın.
- Eşleşmeyenleri zamanlama farkı, eksik kayıt, mükerrer kayıt ve uyuşmazlık olarak sınıflandırın.
- Her fark için sorumlu, belge ve çözüm tarihi belirleyin.
- Mutabakat teyidini ve kapanan farkın kanıtını dijital dosyada saklayın.
Kontrol listesi ve kırmızı bayraklar
- Uzun süredir hareket görmeyen borç veya alacak bakiyeleri
- Ters bakiye veren müşteri ve satıcı hesapları
- Aynı belge numarasıyla tekrarlanan faturalar
- Banka çıkışı bulunup cari hesaba kapanmayan ödemeler
- Yüksek tutarlı yuvarlak mahsup ve açıklamasız virmanlar
- Dönem sonrasında düzenlenen ancak önceki döneme ait işlemler
Mutabakat sonucunu yönetime taşımak
Mutabakat raporu yalnız muhasebe doğruluğunu değil tahsilat, tedarikçi ilişkisi ve işletme sermayesini gösterir. Vadesi geçmiş ve ihtilaflı alacaklar satış ekibiyle; eksik fatura ve kalite sorunları satın almayla birlikte çözülmelidir.
Aylık yönetim raporunda toplam fark, 30 günden uzun açık fark, teyit oranı ve kapanış süresi izlenmelidir. Yüksek fark oranı süreç, entegrasyon veya yetki sorunu olduğuna işaret eder.
Yaşlandırma olmadan mutabakat tamamlanmış sayılmaz
| Yaş | Yönetim sorusu | Aksiyon |
|---|---|---|
| Vadesi gelmemiş | Fatura ve teslim kabul edildi mi? | Beklenen tahsil/ödeme tarihini doğrula |
| 1–30 gün gecikmiş | Operasyonel veya belge farkı mı? | Sorumlu ve kapanış tarihi ata |
| 31–90 gün | Tahsilat ve kredi riski arttı mı? | Müşteri planı ve karşılık değerlendirmesi |
| 90+ gün | Hukuki/ticari takip gerekli mi? | Yönetim kararı, karşılık ve hukuk koordinasyonu |
Temsili mutabakat köprüsü
| Kalem | Şirket kaydı | Karşı taraf kaydı | Fark |
|---|---|---|---|
| Dönem başı | 250.000 | 250.000 | 0 |
| Faturalar | 120.000 | 100.000 | 20.000 |
| Ödemeler | −80.000 | −80.000 | 0 |
| İade/dekont | −10.000 | 0 | −10.000 |
| Dönem sonu | 280.000 | 270.000 | 10.000 |
Kapanış kanıtı
- Karşı taraf teyidi veya itirazı
- Farkın işlem numarası ve nedeni
- Düzeltme fişi/dekont/fatura referansı
- Sorumlu ve kapanış tarihi
- Sonraki dönem açılış bakiyesine taşınan kalemin açıklaması
Sık Sorulan Sorular
İmzalı bakiye teyidi yeterli midir?
Bakiyeyi teyit eder; ancak farkların açıklamasını ve fatura, ödeme, sözleşme gibi dayanakları ikame etmez.
Mutabakat ne sıklıkta yapılmalı?
Yüksek hacimli veya önemli hesaplarda aylık, diğerlerinde risk bazlı dönemlerle yapılabilir.
Mutabakat mektubuna cevap gelmezse bakiye doğru kabul edilir mi?
Hayır. Cevapsızlık otomatik teyit değildir. Alternatif olarak sonraki ödeme, fatura, teslim belgesi ve karşı taraf ekstresi incelenmeli; teyit alınamaması risk olarak raporlanmalıdır.
Küçük farklar doğrudan gider veya gelir yazılabilir mi?
Tutarın küçük olması tek başına yeterli değildir. Farkın nedeni, belge düzeni, önemlilik politikası ve vergi sonucu değerlendirilmeden toplu düzeltme yapılmamalıdır.
Resmî kaynaklar
Son mevzuat kontrolü: 1 Ağustos 2026
Mikail Ege
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Muhasebe, vergi, finansal raporlama, finansal danışmanlık, fintech ve ödeme kuruluşları alanlarında çalışmalar yürütmektedir.
İlgili Makaleler
Kararınızı rakamlarla netleştirin
İşletmenize uygun yapıyı birlikte değerlendirelim.
Beklenen kâr, kişisel nakit ihtiyacı ve büyüme planınıza göre vergi ve nakit akışı senaryosu hazırlayalım.
Görüşme Talep Et →